Afscheid van een dier = afscheid van een vriend

Huisdieren zijn onderdeel van het gezin

Huisdieren maken tegenwoordig echt onderdeel uit van het gezin. Over het algemeen leven ze veel meer in huis dan vroeger. Ook leven huisdieren steeds langer, door een betere verzorging en behandelingsmogelijkheden. Een kat van 19 jaar is nu geen bijzonderheid meer, een hond van 15 jaar ook niet. Je hebt zo’n dier dan wel 15-19 jaar om je heen gehad en verzorgd. De emotionele band die je met dat dier hebt ontwikkeld is dan ook vaak heel sterk. Als zo’n dier overlijdt of als je zo’n dier moet laten euthanaseren, hakt dat er emotioneel in.

 

Goed afscheid nemen is belangrijk

Als het dier eenmaal overleden is moeten alle gezinsleden, inclusief de andere dieren in huis de gelegenheid krijgen om afscheid te nemen van het overleden dier. Vaak is het prettig om het dier in zijn/haar eigen mandje op een centrale plek in de woonkamer neer te zetten. Iedereen kan dan zelf op zijn eigen moment en op zijn eigen manier afscheid nemen.

Volwassenen bepalen zelf hoe ze afscheid willen nemen, dat is heel persoonlijk. Vooral als iemand niet bij de euthanasie aanwezig geweest is, is het van belang om alsnog afscheid te nemen van het overleden dier.

Voor kleine kinderen, jonger dan 7 jaar, is het woord “dood” niet per se duidelijk. Het is dan ook belangrijk om het kind goed uit te leggen dat “dood” betekent dat het dier nooit meer levend wordt. Dat je nooit meer met het dier kan spelen of knuffelen als het dier eenmaal weg is. Er zijn verschillende boekjes voor kinderen over dit onderwerp, die kunnen helpen bij het bespreken van het overlijden van een huisdier. Samen een fotoboekje van het dier maken, om samen in te kijken en aan het dier te denken, kan heel fijn zijn om te doen. Als u het dier zelf kunt begraven is dat voor kinderen het duidelijkst. Ze weten waar het dier is en kunnen ook naar het grafje gaan als ze daar behoefte aan hebben. Ook kunnen ze dingetjes maken voor het dier die meekunnen in het grafje.

Tegenwoordig zijn er ook hele mooie producten (begraafbox en begraafcocon) om uw dier in te begraven.

 

Andere huisdieren en afscheid nemen

Voor andere huisdieren is het cruciaal dat zij het overleden huisdier nog kunnen zien. Gebeurt dit niet, soms is het helaas niet mogelijk, dan blijven dieren vaak heel lang zoeken naar het overleden dier. Terwijl als ze het overleden dier wel gezien hebben, het duidelijk is dat het dier niet meer leeft. Dat zegt niets over het verdriet dat een dier kan hebben. Hierover later meer.

Hoe een dier afscheid neemt is heel verschillend. Sommige dieren kijken even om het hoekje van de deur en weten dan genoeg. Andere dieren gaan echt naar het overleden dier toe, ruiken eraan en proberen soms het dier te bewegen. Er zijn ook dieren die echt gaan “waken” bij het overleden dier. En tot slot zijn er dieren die er helemaal niets van willen weten. U moet niets forceren. Geef ieder dier de kans om naar het overleden dier toe te gaan, maar als ze niet willen is dat ook goed.

 

Opties na het overlijden

Als het dier overleden is, zijn er verschillende opties voor het lichaam van het overleden dier. Begraven is een mogelijkheid die al heel lang bestaat. Dit kan op een officiële dierenbegraafplaats of in uw eigen tuin onder bepaalde voorwaarden (controleer altijd of het in uw gemeente ook werkelijk mag). Ook cremeren in een dierencrematorium is een mogelijkheid. Steeds meer eigenaren maken hier gebruik van. In Nederland zijn er verschillende dierencrematoria en per dierenartsenpraktijk is er vaak een samenwerking met een bepaald crematorium in de buurt. Tegenwoordig kan een dier ook thuis worden opgehaald door een crematorium of kunt u het dier er zelf naar toe brengen. Voor crematie zijn verschillende keuze mogelijkheden. Wilt u het dier individueel laten cremeren? Dan wordt het dier apart verbrand en wordt de as apart bewaard. De as kan vervolgens verstrooid worden, maar ook bewaard in een urn of in een sieraad.  Bij een groepscrematie worden meerdere dieren tegelijk verbrand en is de as ook gemengd. Deze as wordt altijd verstrooid. Als u crematie overweegt is het handig om u van tevoren te verdiepen in alle keuze mogelijkheden en deze te bespreken met uw dierenarts.

Tegenwoordig is het ook mogelijk om uw dier ter beschikking te stellen aan de wetenschap via het dierendonorcodicil. Uw dier wordt dan gebruikt, in plaats van een proefdier, binnen de opleiding tot dierenarts aan de faculteit Diergeneeskunde in Utrecht. Meer informatie vindt u op de website van www.proefdiervrij.nl. Tot slot kunt u het dier ook achterlaten op de praktijk voor destructie (= vernietiging in een destructor samen met ander dierlijk afval).

 

Verdriet na het overlijden

Na het overlijden van een dier kan het zijn dat u langere tijd verdrietig bent en dat u het dier mist. Ook kan het zijn dat u denkt dat het dier er nog is of dat u het ziet lopen. Zelf dacht ik nog een week lang, mijn overleden hond over het laminaat te horen lopen. In deze fase van rouw is het belangrijk dat u het verdriet kunt uiten en met anderen kunt delen. Iedereen die ooit een huisdier heeft verloren, zal uw gevoelens begrijpen en met u mee leven. Mensen zonder huisdieren begrijpen het helaas niet altijd. Als het verdriet zo groot is dat het u belemmert in uw dagelijks functioneren kan het zinvol zijn om professionele hulp te zoeken.

Ook huisdieren kunnen langere tijd verdrietig zijn over het verlies van een ander huisdier, met name als ze een goede band hadden met elkaar. Ik herinner me het geval van een hond die zijn maatje was verloren en van ellende aan zichzelf begon te bijten. Met het homeopathische middel Ignatia heb ik deze hond heel goed kunnen helpen. Naast Ignatia zijn er in de homeopathie nog twee andere bekende “verdriet” middelen: Natrium muriaticum en Phosphoricum acidum. Afhankelijk van het gedrag van het dier door het verdriet, kan een keuze gemaakt worden uit de verschillende homeopathische verdriet middelen.

Als dieren wat minder goed met elkaar “bevriend” waren kan het ook een “opluchting” zijn voor het achtergebleven dier. Soms zie je dat katten helemaal opbloeien als een dominante kat in huis is overleden. Ze komen meer op schoot bij u of worden weer veel actiever. Bij honden kan er een andere rolverdeling optreden in de roedel.

 

Nieuwe dier

Het is heel persoonlijk of je na het overlijden van je dier gelijk weer een nieuw dier in huis wilt nemen of niet.  Neem vooral voldoende tijd om het verdriet te verwerken. Wanneer er ook een nieuw dier komt, het nieuwe dier is nooit een vervanging van het overleden dier, maar altijd een uniek eigen individu.

 

Wilt u meer informatie over dit onderwerp dan kunt u ook kijken op de website www.alseenhuisdierdoodgaat.nl Ik ben een van de oprichters van dit online Platform